Zeytinyağlı Çeşitleri Nelerdir? İzmir Usulü Bir Kez Daha
İzmir’de yaşamak, hayatın tadını çıkarmak demek. Çeşit çeşit zeytinyağlılar, sahil kenarında yürüyüşler, ve tabii ki bol bol kahve içme fırsatları… Ama zeytinyağlılar… Evet, o meşhur zeytinyağlılar! Bu yazıyı yazarken, zeytinyağlıların çeşitliliğini ve İzmir’deki özel yerini düşünüyorum. Gerçekten de Zeytinyağlı çeşitleri nelerdir diye soran olursa, belki de bu kadar fazla çeşit olduğunu kimse beklemiyordur. Hayat, bazen bir tabak zeytinyağlı yemek kadar karmaşık olabiliyor.
İzmir’de bir yanda kahvaltı, diğer yanda zeytinyağlılar. Kısacası, zeytinyağlılar bu şehri tam anlamıyla ele geçirmiş. Hadi gelin, beraber zeytinyağlıların dünyasına adım atalım, ama önce şunu söyleyeyim: “Zeytinyağlılarla ilgili yazarken, düşündüm ki; bir tabak dolusu zeytinyağlı yemek yemek, en büyük hayalim olabilir.” Hadi, şimdi ne dersiniz? Başlayalım!
Zeytinyağlı Çeşitleri Nelerdir? En Temel Olanlar
Öncelikle, zeytinyağlı denince aklımıza hemen gelenler var. Zeytinyağlı çeşitleri nelerdir, diye soranlara verilecek en klasik cevap şunlar olacaktır:
1. Zeytinyağlı Enginar
İzmir’de, enginar demek “yaz geldi” demek. Hafif, sağlıklı ve taze taze servis edilen bu zeytinyağlı, bana hep annemin mutfağında geçen yazları hatırlatır. Enginar, üzerine biraz limon sıkıldı mı, bir de zeytinyağını doya doya içirdiğinizde, ne birinin ne de bir başka şeyin eksik olduğu bir lezzet ortaya çıkar. Gençken, enginarı pek sevmezdim ama şimdi, yaşlandıkça (evet, 25 yaşında yaşlandım) bu enginara bayıldım. Bu işin içinde bir sır var, ama herhalde enginarla birlikte sabırlı olmayı öğrenmem gerekti.
> İç sesim: “Bunu seviyor musun, seviyor musun? Tamam, tamam, enginara hayır diyemezsin!”
2. Zeytinyağlı Kabak
Zeytinyağlı kabak, aslında biraz da hayatın “bir tarafım tatlı, bir tarafım ekşi” hali. Kabakla birazcık limon, birazcık zeytinyağı ekleyince, bir anda hem ferahlatıcı hem de doyurucu bir yemek haline geliyor. Hani böyle sağlıklı ama aynı zamanda lezzetli bir şeyler yemek istersiniz ya, işte kabak tam o noktada devreye giriyor. “Yemekte tatlı mı yedin, ekşi mi?” sorusuna burada cevap buluyorsunuz.
> Arkadaşım: “Zeytinyağlı kabak olmasa, yazın o kadar da keyifli olmazdı.”
> Ben: “Zeytinyağlı kabak, yazın tatlı sorunu çözebilecek kadar güçlü.”
3. Zeytinyağlı Fasulye
Fasulye deyince, herkesin aklına kuru fasulye geliyor, ama zeytinyağlı fasulye? İzmir’de, özellikle yazın, fasulye biraz da hafifçe soğutulmuş olarak yenir. Zeytinyağlı fasulye, her ne kadar başlangıç olarak kulağa basit gelse de, o basitliğin içinde bir dünyayı barındırır. Zeytinyağı ve fasulyenin birleşimi, en mütevazı akşam yemeği keyfini çıkaran insanlar için bir nimet gibidir. Bu yemeği, genellikle başta anlamadığınız ama ilk ısırıklardan sonra “bunun içinde bir şey var” dediğiniz anlar yaşarsınız.
> İç sesim: “Fasulye iyi gider, ama kısmet değil işte.”
4. Zeytinyağlı İçli Köfte
Hayatımda birçok zeytinyağlı çeşidi yedim ama içli köfte kadar tartışmalı bir yemek yoktur. Bir zamanlar, içli köfteyi zeytinyağlı değil diye reddediyordum, ama o kadar derin bir hikaye ki bu! Şimdi, İzmir’de sabah kahvaltısına gelen arkadaşlarım bu zeytinyağlı içli köfteyi yerken, bir anda mutfakta kendimi şef gibi hissediyorum. Çıtır çıtır, biraz zeytinyağına bulanmış, ve sıcak. Bir yanda harika iç harcı, bir yanda el yapımı müthiş lezzet. Bu kadar tatmin edici bir yemek olabilir mi?
Zeytinyağlılar Arasında Bazen Aşk Var
Bir arkadaşım, geçen gün bana dedi ki: “Zeytinyağlılar, yemek kültürünün tam kalbi. Ama ya biz, onları yalnızca dışarıda yesek?” İşte bu, gerçek bir soru. Zeytinyağlı çeşitleri nelerdir sorusu bir noktada sadece mutfağın sırrına inmekle kalmıyor, insanın yaşam tarzına dair ipuçları veriyor. İzmir’de yaşıyorsanız, zeytinyağlılar sizin hayatınızdır. Ailede bir misafir varsa, akşam yemeği zeytinyağlılarla çözülür. Arkadaş ortamında, herkesin masasına bu zeytinyağlı çeşitlerinden bir şeyler eklemek, sohbeti güzelleştirir.
> Arkadaşım: “Benim favorim enginar. Ama kabak da güzel, kabul!”
Bu yazı gerçekten, zeytinyağlılar üzerinden hayatın anlamını biraz daha yavaşça düşünmeye itti. Çünkü zeytinyağlı çeşitleri aslında hayatın en sade halidir: Ferah, sade ama içindeki tatlar o kadar derindir ki… Tam olarak ne demek istediğimi bilenler iyi bilir. İzmir’de olmak bir zevk, ama zeytinyağlılar da burada bu zevki en iyi şekilde yaşamanın yoludur.
Sonuç: Zeytinyağlılar Hakkında Son Düşünceler
Zeytinyağlı çeşitleri nelerdir diye soran birine, belki de en güzel cevap şu olur: “Her biri bir hikâye, her biri bir lezzet.” Zeytinyağlılar hakkında düşündüğümde, hayatın ne kadar sade ve ne kadar karmaşık olduğunu görüyorum. İzmir, bu karmaşayı tam anlamıyla yaşamak için mükemmel bir yer. İster enginar, ister kabak, ister fasulye olsun, zeytinyağlılar her zaman bir araya gelmenin ve hayatı biraz daha yavaş yaşamaya karar vermenin bahanesidir.